کار درمانی

کار درمانی چیست؟

شاید تابه‌حال فکر می‌کردید کاردرمانی به‌معنی مشاوره درمورد شغل افراد است. کاردرمانان به بیماران کمک می‌کنند تا فعالیت‌های جسمانی روزانه‌ی خود را سروسامان بدهند و مهارت‌های لازم برای انجام برنامه روزانه، مانند مراقبت از خود، انجام کارهای خانه، رفت‌وآمد و… را به‌دست بیاورند. در این مقاله به معرفی کار درمانی، تاریخچه و اهداف آن و با حوزه فعالیت‌ها و عملکرد کاردرمانان و افراد نیازمند خدمات کاردرمانی آشنا خواهیم شد.
کاردرمانی به کسانی توصیه می‌شود که سکته کرده‌اند، مبتلا به اوتیسم یا سایر اختلالات رشد هستند، کسانی که تازه جراحی کرده‌اند (مثلا جایگزینی لگن)، جانبازان، افراد کهنسال و اشخاصی که دچار افسردگی و اضطراب هستند.

 

چه کسانی به کاردرمانی نیاز دارند؟

هر کسی که برای انجام فعالیت‌های حرکتی روزانه‌ی خود دچار مشکل باشد، نیاز به کاردرمانی دارد. مثلا:

التهاب مفصل و دردهای مزمن؛
سکته‌‌ی مغزی؛
آسیب و صدمه‌‌ی مغزی؛
جایگزینی مفاصل؛
آسیب‌دیدگی نخاع؛
مشکل دید و بینایی؛
بیماری آلزایمر؛
تعادل نداشتن کافی در بدن؛
سرطان؛
دیابت‌ها؛
ام اس (M.S)؛
مشکلات روانی و رفتاری؛
فلج مغزی.
سایر بیماری‌ها و مشکلات نظیر نواقص مادرزادی، آرتریت جوانان ، اوتیسم، اختلال کم توجهی-بیش فعالی (ADHD) یا آسیب‌دیدگی‌های شدید و سوختگی نیز بعضا به کاردرمانی نیاز دارند.

 

کار درمانی به فرد چه کمکی می‌کند؟

کاردرمانی به فرد کمک می‌کند تا از پس فعالیت‌های زیر برآید:

غذا خوردن بدون کمک دیگران؛
شرکت در برنامه‌های تفریحی؛
کار در شرکت و اداره؛
نظافت خانه و شستن لباس‌ها؛
حمام کردن و لباس پوشیدن.

کا درمانان در زمینه‌های زیر به افراد مشکل‌دار کمک می‌کنند:

 

تجویز و آموزش استفاده از ابزارهایی مانند دست‌شویی یا ویلچر؛
شیوه‌ی استفاده از رایانه، پوشیدن لباس و کفش، دوش گرفتن و…؛
آموزش حفظ تعادل برای جلوگیری از سقوط و زمین خوردن در خانه یا مکان‌های عمومی؛
آموزش حفظ تعادل و زندگی در محیطی بی‌خطر برای کسانی که دچار سکته‌ مغزی شده‌اند، تقویت ماهیچه‌ها و کمک به رفع مشکلات حافظه یا تکلم؛
آموزش استفاده از داروها و منظم کردن و سازماندهی اسباب منزل؛
رفع مشکلات رفتاری کودکانی که پرخاشگر هستند یا دیگران را می‌زنند؛
آموزش ایجاد تطابق میان دست و چشم با انجام تمریناتی چون ضربه زدن به توپ تنیس؛
آموزش مهارت‌های حرکتی مثل قلم دست گرفتن و نوشتن.

 

اهداف کاردرمانی چیست؟

کار درمانی به بهبود عملکرد بدن در خانه، محل کار، مدرسه، زمین بازی و… کمک می‌کند. فیزیوتراپی و کاردرمانی بعضا به طور هم‌زمان استفاده می‌شوند. برای مثال، افرادی که عمل جایگزینی لگن داشته‌اند، هم‌زمان هم کاردرمانی می‌شوند و هم فیزیوتراپی انجام می‌دهند.

فیزیوتراپ سعی می‌کند تا روی تقویت و تنوع حرکات جسمانی فرد کار کند و کار درمان به او کمک می‌کند تا برای انجام فعالیت‌هایی مانند هدایت واکر خود، لباس پوشیدن بدون کمک دیگران یا بیرون آمدن از رخت‌خواب بدون ایجاد صدمه و مشکل آماده بشود. ضمن اینکه قسمت‌های مختلف خانه هم ارزیابی می‌شود تا از خطرات محتملی که ممکن است اشیا و اثاثیه برای فرد ایجاد کنند، جلوگیری به‌عمل آید. مثلا ممکن است، فرش‌ها باعث لیز خوردن فرد و ایجاد حادثه شوند.

کاردرمانان از فناوری‌های تطبیقی هم برای افراد بهره می‌برند. مثلا شخصی که به‌تازگی تحت جراحی جایگزینی لگن قرار گرفته است، در حین درمان نمی‌تواند از کمر به پایین خم شود؛ بنابراین، کار درمان به او جوراب کمکی می‌دهد تا به کمک این ابزار تطبیقی که شبیه لوله‌ای است متصل به دو سیم بلند، راحت جوراب‌های خود را از پا بیرون بیاورد و نیاز به خم شدن هم پیدا نکند.